ΤΙ ΣΧΕΣΗ ΕΧΕΙ ΤΟ ΙΚΟΝΙΟ ΜΕ ΤΟ ΚΑΤ' ΕΙΚΟΝΑ...

Τι σχέση έχει το Ικόνιο

με το Κατ’ Εικόνα…

Εκεί που ο Αννακός έζησε 300 χρόνια !

«Γενομένου δε του Κατακλυσμού επί Δευκαλίωνος... Ζεύς εκέλευσε τω Προμηθεί και τη Αθηνά...

είδωλα αναπλάσαι εκ του πηλού!»

Ποιητική επεξεργασία του λήμματος: Τελέσιλλα–ΗΛΙΟΔΡΟΜΙΟΝ

 

 Χάρτης της Λυκαονίας, του 1903, πρωτεύουσα της οποίας είναι το Ικόνιο.

Αφού επιμένεις, θα σου πω την Ιστορία...

Να την ακούσεις, με τα μάτια... ανοιχτά!

Για σένα, ίσως είναι μια μυθιστορία...

Μα η ψυχή σου θα γνωρίσει τελικά!

Ζούσε λοιπόν έτη πολλά, 300 λένε και παραπάνω,

κάποιος εκεί στο «Ικόνιο», προς το βουνό του Ταύρου.

Έτσι ονομαζότανε η οροσειρά εκείνη, που Φρύγες 

και Λυκάονες κι άλλες φυλές δικές μας, 

τριγύρω κατοικούσανε... Ναι, στη Μικρά Ασία... 

«Κόνυα» μετά το είπανε οι Τούρκοι... μας το πήραν...

κι έδιωξαν τους αυτόχθονες, στο Πέραμα τους στείλαν

κι ίδρυσαν το Νέο Ικόνιο, στην Αττική τη γαία...

Όμως για να γυρίσουμε πίσω στην Ιστορία,

που ο Στέφανος Βυζάντιος στα «Εθνικά» αφηγείται,

ο άνδρας λεγόταν Αννακός και είδε τρεις Αιώνες!

Άλλο και τούτο, θα μου πεις... Απίστευτο μου κάνει...

Σήμερα ούτε στα εκατό ο άνθρωπος δεν φτάνει,

τότε... θα πει πως ζούσανε χρόνια πολλά, μα πάλι...

Τόσα πολλά; Παράδοξο, μα και σ’ αυτούς... Παράξενο εφάνη!

Τόσο... που στο Μαντείο πήγανε, λέγεται οι δικοί του,

ως πού θα φτάσει ερωτούν... Καημό κι αυτοί που είχαν...

Ως πότε θα ζει ο Αννακός... Άκου για τι απορούσαν!

Χρησμός τους δόθηκε βαρύς κι οι ίδιοι αναμειχθήκαν.

«Σαν θα τελειώσει η ζήση του... Όλοι τους θα χαθούνε»!

Κι αρχίσανε τα κλάματα οι Φρύγες και θρηνούσαν

από τα πριν τον έκλαιγαν, μαζί μ’ αυτόν και κείνους...

Τόσο πολύ το κλάμα τους, τόσο παροιμιώδες,

πού  ‘μεινε πια να λέγεται, ως μια δημώδης φράση:

«Το κλάμα 'κείνο που ‘πεσε επί Αννακού, θυμάσαι;»,

λέγαν αυτοί, όπως κι εμείς... «το κλάμα της αρκούδας», 

που ρίχνει... αχ... όποιος θρηνεί, πολύ και επισύρει

απ’ όσους γύρω τον ακούν, οίκτο καλέ... συμπόνοια.

 

Αυτά και άλλα... Θαυμαστά, στα «Εθνικά» θα βρείτε,

Μύθους, Ονόματα, Χρησμούς, Θεούς στα Ιερά τους, 

μα κι όλη την Ιστορία μας, σε Πόλεις μοιρασμένη...

Κι ήρθε... για να γυρίσουμε, πίσω ξανά στον Λόγο...

η Ώρα που προσμένανε, που ‘χε ο Θεός σημάνει.

Έγινε λέει... Κατακλυσμός – Νώε, δεν αναφέρει -

του Δευκαλίωνος καιρός, ήτανε καθώς λέγει...

Και χάθηκε ο Αννακός, οι Φρύγες... Όλ’ οι ανθρώποι!

Νερά παντού, πότισ’ η γη, καθάρισε και λάμπει, 

τα περιττά... πάει, φύγανε... κι έμειν’ η Αγνότητά της!

Το χώμα ζωογονήθηκε, έτοιμο να βλαστήσει, 

νέοι καιροί, νέους καρπούς... θα φανερώσ’ η Φύση!

Κάποτε... πάει και το Νερό, άρχισε να στραγγίζει

η Γη αναξηράνθηκε κι ο Ζεύς τότε κελεύει,

από πηλό ανάπλαση ειδώλων για να γίνει, 

τον Προμηθέα όρισε, την Αθηνά αντάμα 

στο έργο τούτο ποιητές... Αναδημιουργία!

Για νά ‘ναι τούτη φυσική, Καλεί και τους Ανέμους,

όλοι μαζί να πνεύσουνε, Ζωή να εμφυσήσουν,

στο τέλος πια τα είδωλα... ζώντα να καταστήσουν!

Έτσι λοιπόν και έγινε... «Διός ετελείωτο Βουλή»...

Έκτοτε δε εις ανάμνησιν, τούτου του γεγονότος, 

«Εικόνιον» ονόμασαν, την πόλη που ιδρύσαν,

οι Νέοι Άνθρωποι μετά, το θαύμα αυτό... τιμώντας!

«ΕΙΚΟΝΙΟΝ»... αληθινά, του πρέπ’ η ονομασία, 

αφού εκεί, στη Νέα Αρχή, γίναν μορφές οι εικόνες!

Κι ας έφτασε με τον καιρό, με "ιώτα" να αρχίζει...

Αυτά συμβαίνουν... Έτσι απλά... Η γλώσσα ταξειδεύει

μέσα στον χρόνο κι αλλαγές, μη μας παραξενεύουν.

Ζώσα είναι η γλώσσα μας... Μα... από παλιά, η ίδια, 

σαν ζωντανή υπόκειται, σε πάθη... μα αντέχει, 

κρατιέτ’ απ’ την Ουσία της, τη Θεϊκή Πηγή της!

Έτσι κι εμείς στο σήμερα... Ελληνικά μιλούμε,

όπως κι αυτός ο Ικονιεύς, ο Αννακός... Θυμάσαι;

Αυτός που ‘ταν η αφορμή... τούτης της Ιστορίας, 

που είπαμε, ο Βυζάντιος στα «ΕΘΝΙΚΑ» διασώζει

και το ΗΛΙΟΔΡΟΜΙΟΝ σε σένα φανερώνει, 

μέσ’ απ’ την Έκδοση αυτή, που Θησαυρό θυμίζει...

Και για του λόγου τ’ αληθές,  

«ΙΚΟΝΙΟΝ»... το λήμμα, 

διάβασε στο πρωτότυπο 

και το βιβλίο ψάξε, 

αν θες μια πληροφόρηση, 

αυθεντική να είναι...

Ιδού το πλήρες λήμμα στο αρχαίο λεξικό:

«Ἰκόνιον, πόλις Λυκαονίας πρὸς τοῖς ὅροις τοῦ Ταύρου. φασὶ δ' ὅτι ἦν τις Ἀννακός, ὃς ἔζησεν ὑπὲρ τὰ τριακόσια ἔτη. τοὺς δὲ πέριξ μαντεύσασθαι, ἕως τίνος βιώσεσθαι. ἐδόθη δὲ χρησμός, ὅτι τούτου τελευτήσαντος πάντες διαφθαρήσονται. οἱ δὲ Φρύγες ἀκούσαντες ἐθρήνουν σφοδρῶς. ὅθεν καὶ παροιμία «τὸ ἐπὶ Ἀννακοῦ κλαύσειν» ἐπὶ τῶν λίαν οἰκτιζομένων. γενομένου δὲ τοῦ κατακλυσμοῦ ἐπὶ Δευκαλίωνος πάντες διεφθάρησαν. ἀναξηρανθείσης δὲ τῆς γῆς ὁ Ζεὺς ἐκέλευσε τῷ Προμηθεῖ καὶ τῇ Ἀθηνᾷ εἴδωλα ἀναπλάσαι ἐκ τοῦ πηλοῦ, καὶ προσκαλεσάμενος τοὺς ἀνέμους ἐμφυσῆσαι πᾶσιν ἐκέλευσε καὶ ζῶντα ἀποτελέσαι. διὰ οὖν τὰς εἰκόνας ἐκεῖ διαγραφῆναι Ἰκόνιον κληθῆναι. καὶ ἔδει διὰ διφθόγγου [Εἰκόνιον]. ὁ πολίτης Ἰκονιεύς.»

ΠΗΓΗ: ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ – «ΕΘΝΙΚΑ»,

εκδόσεις ΗΛΙΟΔΡΟΜΙΟΝ, Αθήνα 2015.
http://www.arxeion-politismou.gr/2017/05/Ethnika-Byzantiou.html

ΑΚΟΥΣΕ την σχετική ραδιοφωνική εκπομπή για τα ¨Εθνικά" του Στ. Βυζάντιου:

http://www.arxeion-politismou.gr/2017/02/ta-ethika-tou-stefanou-byzantiou.html

ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΤΑ "ΕΘΝΙΚΑ" ΤΟΥ ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ -ΕΝΑ ΕΜΒΛΗΜΑΤΙΚΟ ΣΥΓΓΡΑΜΜΑ

Τὰ «Ἐθνικά» εἶναι ἕνα Μέγα Γεωγραφικὸ Λεξικό, τὸ ὁποῖο ὅμως ἐμπεριέχει πλῆθος ἱστορικῶν, γλωσσολογικῶν, ἐτυμολογικῶν, θρησκευτικῶν, μυθολογικῶν, κ. ἄ. πληροφοριῶν γιὰ τὸν ἀρχαῖο κόσμο, μέχρι καὶ τὴν ἐποχὴ τοῦ Στεφάνου (6ος αἰ. μ.χ.).

Ὡς πηγές, πέραν τῆς ἐπιτόπιας ἔρευνας, χρησιμοποιεῖ τοὺς μεγάλους γεωγράφους καὶ ἱστορικοὺς τῆς ἀρχαιότητας, ὅπως τὸν Ἑκαταῖο Μιλήσιο, τὸν Στράβωνα, τὸν Ἡρόδοτο, τὸν Ἑλλάνικο, κ. ἄ., περιηγητὲς ὅπως τὸν Παυσανία, τὸν Διονύσιο, κ. ἄ. Ταυτοχρόνως, ἀντλεῖ γεωγραφικὲς πληροφορίες καὶ ἀπὸἄλλες πηγές, ὅπως τὰ ἔργα τῶν ποιητῶν: Ὁμήρου, Ἡσιόδου, Πινδάρου, Λυκόφρονος, κ. ἄ., καθὼς καὶ τὰ ἔργα Πινακογράφων (Χαρτογράφων), τὰ ὁποῖα προφανῶς ἐσώζοντο στὴν ἐποχή του.

Δέκα χρόνια μετὰ τὴν πρώτη μας ἔκδοση, ποὺ ἔγινε τὸ ἔτος 2004, καὶ ποὺ οὐσιαστικὰ ἦταν ἡ πρώτη Ἑλληνικὴ ἔκδοση τῶν «Ἐθνικῶν» τοῦ Στεφάνου Βυζαντίου, καὶ ὄχι ἁπλῆ ἀνατύπωση ξένης ἐκδόσεως, προχωρήσαμε στὴν παροῦσα δεύτερη ἔκδοση, ἡ ὁποία ἐπαυξήθηκε μὲ προσθῆκες καὶ συμπληρώσεις τῶν λημμάτων βάσει τῶν διασωθέντων ἀρχαίων πηγῶν, κυρίως τοῦ Στράβωνος καὶ τοῦ Παυσανίου.

Ἡ παροῦσα ἔκδοση περιλαμβάνει, ἐκτὸς ἀπὸ τὸ πρωτότυπο κείμενο τοῦ Στεφάνου, Γενικὸ Εὑρετήριο ὅλων τῶν Λημμάτων καὶ σημαντικῶν Ὅρων, Κατάλογο ὅλων τῶν ἀναφερόμενων Συγγραφέων καὶ τῶν Ἔργων τους, καθὼς καὶ Εὑρετήριο τῶν ἀρχαίων Παροιμῶν.

Ἕτσι, μετὰ ἀπὸ μιὰ κοπιαστικὴ καὶ ἐπίπονη ἐργασία, παραδίδουμε στὸ Ἑλληνικὸ ἀναγνωστικὸ κοινό καὶ εἰδικότερα σὲ ὅσους διψοῦν γιὰ αὐθεντικὴ πληροφόρηση, ἕναν πραγματικὸ Θησαυρὸ Ἀρχαιογνωσίας, ποὺ ἀξίζει κανεὶς νὰ τὸν ἐξερευνήσει, ἐπιλύοντας μὲ τὴν ἀρωγή του πλῆθος γνωστικῶν ζητημάτων καὶ ἀνευρίσκοντας πληροφορίες ποὺ δὲν ὑπάρχουν σὲ ἄλλες πηγές.

ΕΘΝΙΚΑ - ΜΕΓΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΝ ΛΕΞΙΚΟΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΠΟΛΕΩΝ, ΤΟΠΩΝ ΚΑΙ ΕΘΝΩΝ

ΑΡΓΕΝΝΟΥΣΑ ΚΑΙ ΚΑΝΗ

Ἀργέννουσα, νῆσος πρὸς τῇ ἠπείρῳ τῆς Τρωάδος παρὰ τὸ Ἀργεννὸν ἀκρωτήριον, ἀφ' οὗ ἀργεννόεις, καὶ κατὰ συναίρεσιν ἀργεννοῦς καὶ Ἀργέννουσα. τὸ ἐθνικὸν Ἀργεννούσιος. Ἀνδροτίων ἐν τῷ τετάρτῳ τῆς Ἀτθίδος διὰ τοῦ <ι>.

Κάναι, «πολίχνιον [Εὐβοϊκὸν ἢ] Λοκρῶν τῶν ἐκ Κύνου κατὰ τὰ ἄκρα τῆς Λέσβου». ἔστι καὶ ὄρος Κάνη καὶ πόλις καὶ λίμνη. ἔστι καὶ πόλις τῆς Τρῳάδος. Στράβων ιγ΄. εἰσὶ καὶ Κάνναι διὰ δύο <ν>, πλησίον Καρχηδόνος. τὸ ἐθνικὸν Καναῖος καὶ Καναία. ἔστι καὶ πόλις Κάναι τοῦ Τίγρητος ποταμοῦ. Καναῖος Ζεύς οὐ μόνον ἀπὸ τοῦ Καναίου, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῆς Κάνης.

ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ, "ΕΘΝΙΚΑ - ΜΕΓΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΝ ΛΕΞΙΚΟΝ", ΗΛΙΟΔΡΟΜΙΟΝ, 2η Έκδοση, ΑΘΗΝΑ 2015.

-> Οι επιστήμονες εντόπισαν την Κάνη, αρχαία πόλη των Αργινουσών, στο χωριό Μπαντεμλί εξετάζοντας αρχιτεκτονικά και κεραμικά ευρήματα, και σε συνδυασμό με τα γεωλογικά δείγματα προσδιόρισαν τη θέση της χαμένης νησίδας, για την οποία έκαναν λόγο οι αρχαίες πηγές. Οι άλλες δύο νησίδες, νοτιοανατολικά της Λέσβου, είναι σήμερα ακατοίκητες και ονομάζονται Άγανο και Μακρονήσι.

ΠΗΓΗ

ΠΟΤΕΡΟΝ ΒΟΥΛΕΣΘΕ ΕΧΕΙΝ, ΠΛΟΥΤΟΝ Ή ΥΓΙΕΙΑΝ;

 

Συράκουσαι, πόλις Σικελίας μεγίστη, ὡς Ἑκαταῖος Εὐρώπῃ, κτίσμα μὲν Ἀρχίου, Κορίνθου δ' ἄποικος, τοῖς ἐν Σικελίᾳ [Μεγάροις] καὶ Νάξῳ ὁμόχρονος. 

Φασὶ δὲ Μύσκελλον τὸν Κρότωνος οἰκιστὴν καὶ τὸν ταύτης Ἀρχίαν Πυθοῖ χρηστηριαζομένους ἐρωτηθῆναι ἐκ τῆς Πυθίας, πότερον βούλονται πλοῦτον ἔχειν ἢ ὑγίειαν, καὶ Μύσκελλον μὲν ὑγιαίνειν, Ἀρχίαν δὲ πλοῦτον εἰπεῖν, καὶ τῷ μὲν δοῦναι κτίσαι Συράκουσαν τῷ δὲ Κρότωνα, καὶ συμβῆναι τοὺς Κροτωνιάτας ὑγιεινὴν οἰκῆσαι τὴν πόλιν καὶ ἀθλητὰς εἶναι, Συρακουσίους δὲ πλουτεῖν ἐπὶ τοσοῦτον, ὡς καὶ παροιμίαν ἐκπεσεῖν ἐπὶ τῶν εὐτελῶν τὴν «ὡς οὐκ ἂν ἐκγένοιτο αὐτοῖς Συρακουσίων δεκάτη» [ὡς πάνυ πολλὴ περιγινομένη τῷ ταμιείῳ τῆς πόλεως]. 

Τὸ ἐθνικὸν Συρακούσιος καὶ Συρακουσία τὸ θηλυκόν, καὶ λίμνη, ἥ τις καλεῖται Συρακώ. καὶ Συρακοσεύς.

ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ, "ΕΘΝΙΚΑ". Λῆμμα: Συράκουσαι. ΗΛΙΟΔΡΟΜΙΟΝ, ΑΘΗΝΑ 2015, σελ. 380-381. (Σειρά: Ελληνική Παράδοσις, αρ. 7).

ΜΟΝΙΜΟΣ ΚΑΙ ΑΖΙΖΟΣ - ΕΡΜΗΣ ΚΑΙ ΑΡΗΣ ΩΣ ΠΑΡΑΣΤΑΤΕΣ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ...

 

Ακρόπολις Εδέσσης Συρίας (Φωτο. Βικιπαίδεια)

Οἱ τὴν Ἔδεσσαν* οἰκοῦντες, ἱερὸν ἐξ αἰῶνος Ἡλίου χωρίον, Μόνιμον αὐτῷ καὶ Ἄζιζον συγκαθιδρύουσιν. Αἰνίττεσθαι δέ φησιν Ἰάμβλιχος, ὡς ὁ Μόνιμος μὲν Ἑρμῆς εἴη, Ἄζιζος δὲ Ἄρης, Ἡλίου πάρεδροι, πολλὰ καὶ ἀγαθὰ τῷ περὶ γῆν ἐποχετεύοντες τόπῳ.

Οι κάτοικοι της Έδεσσας, χώρας αφιεριωμένης από αιώνες στον Ήλιο, συγκαθιδρύουν γύρω από τον Ήλιο τον Μόνιμο και τον Άζιζο. Αυτό υπαινίσσεται, λέει ο Ιάμβλιχος, ότι ο μεν Μόνιμος είναι ο Ερμής, ο δε Άζιζος ο Άρης, ως πάρεδροι του Ηλίου, οι οποίοι διαβιβάζουν πολλά αγαθά στο γήινο πεδίο.

Ιουλιανού, Εις τον Βασιλέα Ήλιον. Απόδοση: Ιαλυσσός

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

* Ἔδεσσα, πόλις Συρίας. διὰ τὴν τῶν ὑδάτων ῥύμην οὕτω κληθεῖσα. ἀπὸ τῆς ἐν Μακεδονίᾳ. [τὸ ἐθνικὸν] κατὰ μὲν τοὺς ἐγχωρίους Ἐδεσσηνός, παρὰ δὲ τοῖς πλείοσιν [τῶν ἀρχαίων] Ἐδεσσαῖος.

Στεφάνου Βυζαντίου, ΕΘΝΙΚΑ - ΜΕΓΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΝ ΛΕΞΙΚΟΝ.ΗΛΙΟΔΡΟΜΙΟΝ, 2η έκδοση, Αθήνα 2015 (σελ. 184).