ΟΙ ΜΗΝΕΣ ΤΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΥ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΥ

Οἱ ὀνομασίες τῶν μηνῶν ποὺ χρησιμοποιεῖ ὁ Χρονογράφος Μαλάλας τὸν 6^ο αἰῶνα μ.χ., προφανῶς διότι ἦταν ἐν εὐρείᾳ χρήσει κατὰ τὴν ἐποχή του, δὲν εἶναι οἱ Ρωμαϊκές, ἀλλὰ οἱ Ἀρχαιοελληνικὲς καὶ δὴ αὐτὲς τοῦ Μακεδονικοῦ Ἡμερολογίου. 
Στὴν πλειονότητα τῶν περιπτώσεων προτάσσει τὴν Ἑλληνικὴ ὀνομασία, θεωρῶντας την κοινῶς γνωστὴ καὶ ἀποδεκτή, καὶ ἐπιπροσθέτως δίνει τὴν Ρωμαϊκὴ ὀνομασία, π.χ. «ἀπελλαίῳ τῷ καὶ δεκεμβρίῳ», «μηνὶ αὐδηναίῳ τῷ καὶ ἰανουαρίῳ»∙ μόνο πρὸς τὸ τέλος τῆς Χρονογραφίας βλέπουμε σταδιακὰ νὰ παραλείπονται οἱ πρῶτες καὶ νὰ χρησιμοποιοῦνται οἱ δεύτερες, πρᾶγμα ποὺ δείχνει καὶ τὴν σταδιακὴ ἐκτόπιση τῶν ἀρχαίων ὀνομασιῶν. Ὅσον ἀφορᾶ τὶς ἡμέρες τῆς ἑβδομάδος, ἀκολουθεῖται πρωτίστως ἡ ἀρχαία ὀνομασία τους κατὰ δεκαήμερα, π.χ. «τῇ ἑνάτῃ τοῦ περιτίου μηνός», «τῇ ἑβδόμῃ τοῦ δαισίου τοῦ καὶ ἰουνίου μηνός».

Στὴν εὔλογη ἀπορία, πῶς καὶ γιατί «χάθηκαν» οἱ ἀρχαῖες ὀνομασίες τῶν μηνῶν τοῦ ἔτους, ἀφοῦ ἤδη ἦταν ἀποδεκτὲς καὶ εὐρέως γνωστὲς στὴν ἐποχὴ τοῦ Μαλάλα (6^ο αἰῶνα μ.χ.!), ἡ ἀπάντηση εἶναι ἁπλῃ, ὅσο καὶ ἐπώδυνη: Οἱ Ἑλληνικὲς ὀνομασίες τῶν μηνῶν ἦταν ἄρρηκτα συνδεδεμένες μὲ τὴν πατρῶα Θρησκεία τῶν Ἑλλήνων, γι’ αυτὸ καὶ ἐξοβελίστηκαν βιαίως ἀπὸ τὴν κοινὴ χρήση, μὲ νομοθετικά, διοικητικά, οἰκονομικὰ καὶ ἄλλα μέτρα καταναγκαστικῆς φύσεως...

Οἱ μῆνες τοῦ Μακεδονικοῦ Ἡμερολογίου, τοῦ ὁποίου ἡ ἔναρξη ἐτοποθετεῖτο στὸ Φθινόπωρο, εἶναι οἱ ἑξῆς:

Α/Α	Ὀνομασία Μηνός	Ἀντίστοιχη Περίοδος	Ἀντίστοιχος Μήνας
1	Δῖος	15 Ὀκτ. - 15 Νοε.	Νοέμβριος
2.	Ἀπελλαῖος	(15 Νοε. - 15 Δεκ.)	Δεκέμβριος
3.	Αὐδηναῖος	(15 Δεκ. - 15 'Ἰαν.)	Ἰανουάριος
4.	Περίτιος	(15 Ἰαν. - 15 Φεβ.)	Φεβρουάριος
5.	Δύστρος	(15 Φεβ. - 15 Μαρ.)	Μάρτιος
6.	Ξανθικός	(15 Μαρ.- 15 Ἀπρ.)	Ἀπρίλιος
7.	Ἀρτεμίσιος	(15 Ἀπρ.- 15 Μαϊ.)	Μάϊος
8.	Δαίσιος	(15 Μαϊ. - 15 Ἰουν.)	Ἰούνιος
9.	Πάνεμος	(15 Ἰουν.- 15 Ἰουλ.)	Ἰούλιος
10	Λῷος	(15 Ἰουλ.- 15 Αὐγ.)	Αὔγουστος
11.	Γορπιαῖος	(15 Αὐγ. - 15 Σεπτ.)	Σεπτέμβριος
12.	Ὑπερβερεταῖος	(15 Σεπτ. - 15 Ὀκτ.)	Ὀκτώβριος

(ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ "ΕΙΣΑΓΩΓΗ" ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ)

ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ -Ο ΕΦΕΥΡΕΤΗΣ ΤΗΣ ΠΕΤΤΕΙΑΣ (ΣΚΑΚΙΟΥ)

Παλαμήδης… ἐφηῦρεν ἐκ τῆς κινήσεως τῶν ἑπτὰ πλανητῶν κατὰ μοιρικὴν τύχην ἐπαγόντων τοῖς ἀνθρώποις χαρὰς καὶ λύπας, ὁρίσας τὴν τάβλαν τὸν γήινον κόσμον, τοὺς δὲ δυοκαίδεκα κάσους τὸν ζωδιακὸν ἀριθμόν, τὸ δὲ ψηφόβολον καὶ τὰ ἐν αὐτῷ ἑπτὰ κοκκία τὰ ἑπτὰ ἄστρα, τὸν δὲ πύργον τὸ ὕψος τοῦ οὐρανοῦ, ἐξ οὗ ἀνταποδίδοται πᾶσι καλὰ καὶ κακά.

Ο Παλαμήδης… εφηύρε (την πεττεία = ζατρίκιον, σημ. σκάκι) από την κίνηση των επτά πλανητών, που επιφέρουν στους ανθρώπους σύμφωνα με το μερίδιο της τύχης χαρές και λύπες, ορίζοντας με την τάβλα (σκακιέρα) τον γήινο κόσμο, με τους δώδεκα οίκους τον ζωδιακό αριθμό, με το δε ψηφόβολο και τις επτά ψηφίδες (πιόνια) τα επτά άστρα, ενώ με τον πύργο συμβόλισε το ύψος του ουρανού, από το οποίο ανταποδίδονται σε όλους τα καλά και τα κακά.

ἸωάννηςΜαλάλας, «Χρονογραφία», σελ. 85. Ἐκδόσεις ΗΛΙΟΔΡΟΜΙΟΝ, Ἀθήνα 2001.

ΙΩ -ΤΟ ΑΠΟΚΡΥΦΟ ΟΝΟΜΑ ΤΗΣ ΣΕΛΗΝΗΣ...

Ἐν δὲ τοῖς προειρημένοις τοῦ Πίκου Διὸς χρόνοις ἐπὶ τὰ δυτικὰ μέρη ἀναφαίνεταί τις ἐκ τῆς φυλῆς τοῦ Ἰάφεθ* ἐν τῇ χώρᾳ τῶν Ἀργείων, ὀνόματι Ἴναχος· ὅστις πρῶτος ἐβασίλευσεν ἐν τῇ χώρᾳ ἐκείνῃ, καὶ κτίζει πόλιν ἐκεῖ εἰς ὄνομα τῆς σελήνης, ἐτίμα γὰρ αὐτήν, ἣν ἐκάλεσεν Ἰώπολιν· οἱ γὰρ Ἀργεῖοι μυστικῶς τὸ ὄνομα τῆς σελήνης τὸ ἀπόκρυφον Ἰὼ λέγουσιν ἕως ἄρτι. ἔκτισε δὲ καὶ ἱερὸν ἐν τῇ πόλει τῇ σελήνῃ, ἀναστήσας αὐτῇ στήλην χαλκῆν, ἐν ᾗ ἐπέγραψεν, 

“Ἰὼ μάκαιρα λαμπαδηφόρε”.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΛΑΛΑΣ, ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΙΑ, ΣΕΛ. 26. ΗΛΙΟΔΡΟΜΙΟΝ, ΑΘΗΝΑ 2001.

* Ἰάφεθ = Ἰαπετός.

ΙΔΡΥΣΗ 75 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΕΛΕΥΚΟ ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΣΥΡΙΑΣ!

 

Ἔκτισε δὲ ὁ αὐτὸς Σέλευκος ὁ Νικάτωρ καὶ ἄλλην παραλίαν πόλιν ἐν τῇ Συρίᾳ ὀνόματι Λαοδίκειαν εἰς ὄνομα τῆς αὐτοῦ θυγατρός, πρῴην οὖσαν κώμην ὀνόματι Μαζαβδάν, ποιήσας κατὰ τὸ ἔθος θυσίαν τῷ Διί, καὶ αἰτησάμενος ποῦ κτίσει τὴν πόλιν, ἦλθεν ἀετὸς πάλιν καὶ ἥρπασεν ἀπὸ τῆς θυσίας· καὶ ἐν τῷ καταδιώκειν αὐτὸν τὸν ἀετὸν ὑπήντησεν αὐτῷ σύαγρος μέγας, ἐξελθὼν ἀπὸ καλαμῶνος, ὅντινα ἀνεῖλεν ᾧτινι κατεῖχε δόρατι· καὶ φονεύσας τὸν σύαγρον καὶ σύρας τὸ λείψανον αὐτοῦ, ἐκ τοῦ αἵματος αὐτοῦ διεχάραξε τὰ τείχη ἐάσας τὸν ἀετόν· καὶ οὕτως τὴν αὐτὴν πόλιν ἔκτισεν ἐπάνω τοῦ αἵματος τοῦ συάγρου, ποιήσας αὐτῇ στήλην χαλκῆν εἰς τύχην τῆς αὐτῆς πόλεως.

Ἔκτισε δὲ ὁ αὐτὸς Σέλευκος ὁ Νικάτωρ καὶ ἄλλην πόλιν εἰς τὴν Συρίαν μεγάλην εἰς ὄνομα τῆς αὐτοῦ θυγατρὸς Ἀπάμας, εὑρηκὼς κώμην πρῴην λεγομένην Φαρνάκην· καὶ τειχίσας αὐτὴν ὁ αὐτὸς Σέλευκος ἐπωνόμασε πόλιν, καλέσας αὐτὴν Ἀπάμειαν, θυσίαν ποιήσας· ἣν αὐτὸς μετεκάλεσεν ὀνόματι Πέλλαν διὰ τὸ ἔχειν τὴν τύχην τῆς αὐτῆς Ἀπαμείας πόλεως τὸ ὄνομα τοῦτο· ἦν γὰρ ὁ αὐτὸς Σέλευκος ἀπὸ Πέλλης τῆς πόλεως Μακεδονίας. Ἐποίησε δὲ θυσίαν ταῦρον καὶ τράγον· καὶ ἐλθὼν πάλιν ὁ ἀετὸς ἐπῆρε τὰς κεφαλὰς τοῦ ταύρου καὶ τοῦ τράγου· καὶ περιεχάραξεν ἐκ τοῦ αἵματος τὰ τείχη.

Ἔκτισε δὲ καὶ ἄλλας διαφόρους πόλεις εἰς ἄλλας ἐπαρχίας καὶ εἰς τὰ Περσικὰ μέρη ὁ αὐτὸς Σέλευκος πολλάς, ὧν ἀριθμός ἐστιν οεʹ(σημ. 75 πόλεις!), καθὼς ὁ σοφὸς Παυσανίας ὁ χρονογράφος συνεγράψατο, ὧντινων πόλεων καὶ τὰ ὀνόματα ἐξέθετο, εἰς ὄνομα ἴδιον καὶ τῶν αὐτοῦ τέκνων, ὡς ἔδοξεν αὐτῷ, ὁ Σέλευκος…

Ὁ δὲ αὐτὸς Σέλευκος καὶ εἰς τὴν Ἡρακλεῖδα τήν ποτε πόλιν, νυνὶ δὲ λεγομένην Δάφνην, ἐφύτευσε τὰς κυπαρίσσους πλησίον τοῦ ἱεροῦ τοῦ Ἀπόλλωνος, μετὰ τὰς φυτευθείσας κυπαρίσσους ὑπὸ τοῦ Ἡρακλέος τοῦ τελεστοῦ, τοῦ κτίσαντος τὴν Δάφνην εἰς ὄνομα ἑαυτοῦ καὶ καλέσαντος αὐτὴν Ἡρακλεῖδα πόλιν. αὕτη δὲ ἔξω τοῦ ἄλσους ἦν κεκτισμένη ἐπὶ τὸν ναὸν τῆς Ἀθήνης· τὸ γὰρ τοῦ Ἀπόλλωνος ἱερὸν Δαφναῖον ἐλέγετο, μέσον ὄντα τοῦ ἄλσους.      

    ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΛΑΛΑΣ, ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΙΑ, ΣΕΛ. 161-162. ΗΛΙΟΔΡΟΜΙΟΝ, ΑΘΗΝΑ 2001