ΕΛΘΕ, Ω ΙΑΚΧΕ...

ΧΟΡΟΣ ΜΥΣΤΩΝ:

«Ἴακχ᾽ ὦ Ἴακχε,

ἐλθὲ τόνδ᾽ ἀνὰ λειμῶνα χορεύσων

ὁσίους ἐς θιασώτας,

πολύκαρπον μὲν τινάσσων

περὶ κρατὶ σῷ βρύοντα

στέφανον μύρτων, θρασεῖ δ᾽ ἐγκατακρούων     

ποδὶ τὰν ἀκόλαστον

φιλοπαίγμονα τιμάν,

χαρίτων πλεῖστον ἔχουσαν μέρος, ἁγνάν, ἱερὰν

ὁσίοις μύσταις χορείαν».

Ίακχε! που εδώ πέρα μεγαλότιμο έχεις θρόνο,

— Ίακχε! ω Ίακχε! —

έλα με τους αγιασμένους τους συντρόφους σου και μόνο,

έλα στήσε το χορό

στο λιβάδι το ιερό,

το πολύκαρπο στεφάνι, που έχεις βάλη

ένα γύρω στο κεφάλι,

έλα, τίναξέ το κάτω,

πουν' από μυρτιές γεμάτο,

και μαζύ μ' εμάς τους μύστες κτύπα πόδι ζωηρό

εις τον άγιο αυτό χορό,

τον γεμάτον από χάρες, τον αγνό, τον ιερό.

ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΟΥΣ, ΒΑΤΡΑΧΟΙ, Στ. 325-336. ΕΜΜΕΤΡΟΣ ΠΑΡΑΦΡΑΣΙΣ: ΠΟΛΥΒΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

ΠΛΑΤΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ - Η ΑΛΛΗΓΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ

Ἡ παρουσίαση αὐτὴ μειονεκτεῖ στὸ νὰ δώσῃ ἔμφαση σὲ ἕνα πολὺ σημαντικὸ σημεῖο ποὺ περνάει σχεδὸν ἀπαρατήρητο στὴν ῥοὴ τῆς ταινίας. Ἡ ἀναφορὰ εἶναι ἀκριβὴς ἀλλὰ χρησιμοποιεῖ «κάποιον» ποὺ ἔρχεται καὶ λύνει τὸν δεσμώτη. Θεωρῶ ἀπολύτως ἀπαραίτητη τὴν παρακάτω διευκρίνηση:

Ἡ παρουσία τοῦ χαρακτῆρος ποὺ λύνει τὸν δεσμώτη θὰ μποροῦσε νὰ ἦταν ἕνας δάσκαλος ἢ κάποιος καθοδηγητὴς ποὺ ἔχει βιώσει τὸν πραγματικὸ κόσμο, ἄλλὰ ἀπὸ τὴν ἀναφορὰ τοῦ Πλάτωνος («ἐν ταύτῃ ἐκ παίδων ὄντας ἐν δεσμοῖς καὶ τὰ σκέλη καὶ τοὺς αὐχένας»), ἀφήνεται καθαρὰ νὰ ἐννοηθῇ ὅτι ὁ ἴδιος ὁ δεσμώτης ἔχει τἀ χέρια του ἐλεύθερα ἐξ ἀρχῆς γεγονὸς ποὺ τοῦ ἐπιτρέπει νὰ λυθῇ «ἀπὸ μόνος του» χωρὶς ὑποχρεωτικὰ τὴν βοήθεια κάποιου ἄλλου.

Ἡ ἀλληγορία γράφτηκε περίπου τῷ 380 π.Χ. καὶ συμβολίζει τὸν πραγματικὸ κόσμο ποὺ ζοῦμε, κόσμος ὁ ὁποῖος βρίσκεται βυθισμένος στὸ σκότος τῆς ἀπαιδευσίας καὶ ἀγνοίας, ποὺ τονίζεται στὴν ἀρχὴ τῆς ἀλληγορίας «παιδείας τε πέρι καὶ ἀπαιδευσίας».

Αὐτοὶ ποὺ βρίσκονται πίσω ἀπὸ τοὺς δεσμῶτες καὶ περνοῦν τὰ ἀντικείμενα ποὺ προβάλλονται σὲ ἐμᾶς σὰν σκιὲς, εἶναι διάφοροι ἐπαΐοντες, δημοσιογράφοι καὶ πολιτικοὶ ποὺ παραπλανοῦν, διαστρεβλώνουν τὴν ἀλήθεια καὶ τὴν ἐμφανίζουν ὑπὸ μορφὴν σκιᾶς, ἀλλοιωμένη καὶ ἀσαφῆ στοὺς ἀνθρώπους, ποὺ λόγῳ ἀπαιδευσίας δὲν ἔχουν τὴν δυνατότητα νὰ ἀντιληφθοῦν τὴν πραγματικότητα.

Συμβαίνει συχνὰ στὴν ζωὴ, ἄνθρωποι ποὺ θέλουν νὰ βοηθήσουν, νὰ χλευάζονται καὶ νὰ ἀπομονώνονται ἀπὸ τοὺς περισσότερους... 

«Ἂγε δὴ χαίρων, Αἰσχύλε χώρει,

καὶ σῶζε πόλιν τὴν ἡμετέραν 

γνώμαις ἀγαθαῖς, καὶ παίδευσον 

τοὺς ἀνοήτους· πολλοὶ δ᾽εἰσὶν...» 

(Ἀριστοφάνης, Βάτραχοι. 1500-3)

ΠΗΓΗ

ΤΑΧΕΩΣ ΛΑΒΕ ΤΡΥΒΛΙΟΝ...

Τάχα γὰρ ἔπεισι 
λοπαδοτεμαχοσελαχογαλεο-
κρανιολειψανοδριμυποτριμματο-σιλφιοτυρομελιτοκατακεχυμενο-κιχλεπικοσσυφοφαττοπεριστερα-λεκτρυονοπτεκεφαλλιοκιγκλοπε- 
λειολαγωιοσιραιοβαφητραγα- 
νοπτερυγών*· σὺ δὲ ταῦτ᾽ ἀκροασάμε- 
νος ταχὺ καὶ ταχέως λαβὲ τρύβλιον... 

Γρήγορα θά ‘ρθει και η 
λοπαδοτεμαχοσελαχογαλεο-
κρανιολειψανοδριμυποτριμματο-σιλφιοτυρομελιτοκατακεχυμενο-κιχλεπικοσσυφοφαττοπεριστερα-λεκτρυονοπτεκεφαλλιοκιγκλοπε- 
λειολαγωιοσιραιοβαφητραγα- 
νοπτερυγών ...κι εσύ γρήγορα άκουσέ τα  
και πάρε αμέσως πιάτο...

     Ἀριστοφάνης / Ἐκκλησιάζουσαι

*η μεγαλύτερη λέξη τής Ελληνικής Γλώσσας.