22 Φεβρουαρίου 2008

ΤΡΙΑ ΕΙΔΗ ΗΔΟΝΩΝ: ΕΙΔΕΝΑΙ, ΤΙΜΑΣΘΑΙ, ΚΕΡΔΑΙΝΕΙΝ.

Η ηδονή του Ειδέναι - Φιλόσοφον μέρος της ψυχής / Λογιστικόν.
Η ηδονή του Τιμάσθαι - Φιλότιμον μέρος
της ψυχής / Θυμοειδές.
Η ηδονή του Κερδαίνειν - Χρηματιστικόν μέρος
της ψυχής / Επιθυμητικόν.


Καὶ ἡδονῶν δὴ τρία εἴδη, ὑποκείμενον ἓν ἑκάστῳ τούτων;

Οἶσθοὖν ὅτι εἰ θέλοις τρεῖς τοιούτους ἀνθρώπους ἐν μέρει ἕκαστον ἀνερωτᾶν τίς τούτων τῶν βίων ἥδιστος, τὸν ἑαυτοῦ ἕκαστος μάλιστα ἐγκωμιάσεται; τε χρηματιστικὸς πρὸς τὸ κερδαίνειν τὴν τοῦ τιμᾶσθαι ἡδονὴν τὴν τοῦ μανθάνειν οὐδενὸς ἀξίαν φήσει εἶναι, εἰ μὴ εἴ τι αὐτῶν ἀργύριον ποιεῖ;

᾿Αληθῆ.

Τί δὲ φιλότιμος; ἦν δἐγώ· οὐ τὴν μὲν ἀπὸ τῶν χρημάτων ἡδονὴν φορτικήν τινα ἡγεῖται, καὶ αὖ τὴν ἀπὸ τοῦ μανθάνειν, ὅτι μὴ μάθημα τιμὴν φέρει, καπνὸν καὶ φλυαρίαν;

Οὕτως ἔχει.

Τὸν δὲ φιλόσοφον, ἦν δἐγώ, τί οἰώμεθα τὰς ἄλλας ἡδονὰς νομίζειν πρὸς τὴν τοῦ εἰδέναι τἀληθὲς ὅπῃ ἔχει καὶ ἐν τοιούτῳ τινὶ ἀεὶ εἶναι μανθάνοντα; τῆς ἡδονῆς οὐ πάνυ πόρρω; καὶ καλεῖν τῷ ὄντι ἀναγκαίας, ὡς οὐδὲν τῶν ἄλλων δεόμενον, εἰ μὴ ἀνάγκη ἦν;

Εὖ δεῖ εἰδέναι. (Πλάτων, Πολιτεία, βιβλίο Θ΄, 7)